VOELEN VERANDERT DE PLEK VAN WAARUIT WE KIJKEN.
VOELEN VERANDERT DE PLEK VAN WAARUIT WE KIJKEN.
Iedereen percipieert het leven vanuit een eigen referentiekader, gevormd door eerdere ervaringen, overtuigingen, waarden, wereldbeelden en manieren waarop we hebben geleerd met het leven om te gaan. We nemen de werkelijkheid nooit volledig objectief waar. Dat is geen probleem, maar een gegeven waarmee we in het samenleven met elkaar rekening moeten houden. Ons referentiekader bepaalt wat we waarnemen, hoe we gebeurtenissen interpreteren en welke betekenis we eraan geven.
Ons referentiekader maakt daarmee zichtbaar waar we op dat moment in onze ontwikkeling staan.
Dat referentiekader staat niet vast. Hoe iemand tien jaar geleden naar zichzelf, anderen of de wereld keek, kan fundamenteel verschillen van hoe diegene vandaag kijkt. Ervaringen spelen daarin een hoofdrol. Zij brengen ons steeds opnieuw in aanraking met de grenzen van wat we op dat moment kunnen zien, voelen, begrijpen en dragen. Ze dagen onze bestaande overtuigingen uit en nodigen ons uit ons perspectief laag voor laag te verruimen. Dat heet ontwikkeling.
Een ervaring laat ons zien dát onze bestaande werkelijkheid niet meer toereikend is. Werkelijke verruiming ontstaat wanneer we ook ontvangen en doorvoelen wat die ervaring in ons raakt. Begrijpen alleen is daarin niet voldoende.
BEGRIJPEN LAAT ONS KIJKEN VANUIT WAT WE AL KENNEN.
VOELEN MAAKT BESCHIKBAAR WAT WE VANUIT DAT OUDE PERSPECTIEF NOG NIET KONDEN ERVAREN.
Wanneer een situatie ons triggert, beweegt onze aandacht vaak reflexmatig naar buiten. Naar de ander. Naar wat er gebeurde. Naar wat moet stoppen, veranderen of worden opgelost. De pijn in ons duwt ons als het ware naar buiten. Dat is niet toevallig. Wat door de huidige situatie in ons wordt geraakt, is verbonden met een gevoel dat op een eerder moment te groot was om te dragen. Om ons daartegen te beschermen, ontstond een beweging weg van het gevoel. Diezelfde beweging wordt bij een nieuwe ervaring opnieuw geactiveerd. ‘Als door een wesp gestoken: de wesp moet dood.’ Onze aandacht gaat als een bliksemafleider naar de veroorzaker van de pijn, terwijl juist in onszelf iets wordt geraakt dat opnieuw ontvangen wil worden.
Voelen vraagt daarom om een andere beweging. Niet eerst naar buiten, maar naar binnen. Niet eerst: wat moet er aan deze situatie veranderen? Maar: wat wordt er in mij geraakt en kan ik daarbij blijven? Het vraagt dat we ook het deel ontvangen dat in paniek naar buiten wil bewegen: Het is goed. Je bent van mij. Ik voel dat je wilt dat ik me op de ander of de situatie richt. Maar ik ga je niet opnieuw verlaten. Ik blijf bij jou.
Daar begint iets te veranderen. Wanneer de oude reflexmatige beschermingsbeweging niet langer onmiddellijk wordt gevolgd, maak je ruimte voor een oude onvervulde behoefte. In die ruimte wordt datgene voelbaar wat de bescherming ooit buiten ons ervaringsvermogen hield. Een gevoel. Een behoefte. Een grens. Een herinnering. Een kwaliteit. Een ander beeld van onszelf of van de werkelijkheid. Prettig? Nee, verre van. Maar wel noodzakelijk voor onze groei.
“ als ik iets zou mogen zeggen, het is geen rechte lijn En de grens maar iets verleggen gaat maar zelden zonder pijn Want de allermooiste bloemen, groeien vlak langs het ravijn En om die te kunnen plukken moet je durven bang te zijn”
Van Veldhuis &n Kemper
Wat eerder moest worden buitengesloten om ons te beschermen, wordt nu opnieuw onderdeel van onze ervaring. En juist daardoor verandert en verruimt ons perspectief. We kijken niet langer uitsluitend vanuit het bewustzijn dat ooit bescherming nodig had, maar vanuit een verruimd bewustzijn waarin ook dat wat eerder niet gedragen kon worden een plek heeft gekregen.
Voelen voegt daarmee niet alleen iets toe aan ons begrip. Het verandert de plek van waaruit we waarnemen, begrijpen en reageren.
Overal waar mensen samenleven en samenwerken, ontstaan ervaringen. In relaties. Gezinnen. Teams. Organisaties. En in de samenleving als geheel. Ook daar reageren we vanuit bestaande referentiekaders, overtuigingen, patronen en manieren waarop we hebben geleerd met spanning om te gaan.
Voelkracht is daarmee niet alleen een individueel vermogen. Het is een menselijk vermogen dat van betekenis is voor hoe we met onszelf, met elkaar en binnen de systemen waarin we samenleven omgaan.
Zijn met wat is betekent aanwezig blijven bij de werkelijkheid zoals zij zich in het moment aandient. Zonder haar onmiddellijk te hoeven verklaren, weg te organiseren of te veranderen. Zonder de ander te hoeven veranderen. Zonder al te weten wat de oplossing moet zijn. Dat is geen passiviteit of berusting. Het vraagt juist het vermogen om spanning te verdragen zonder onmiddellijk terug te vallen op bekende reacties, verklaringen en oplossingen.
Eerst ontvangen wat er is. Eerst ervaren wat het met ons doet.
Voelkracht is daarmee het vermogen om steeds meer van onze ervaring te ontvangen en te dragen, zodat ons ervaringsveld , en daarmee ons perspectief , zich verruimt.
Niet denken over gevoelens
Niet praten over gevoelens
MAAR
aanwezig zijn bij wat het LEVEN ons laat ERVAREN.
Ik ontwikkelde het RE-ACT Model© voor mensen, organisaties en systemen waarin mensen samenleven.
Het RE-ACT Model© nodigt uit om van een instinctieve, primaire manier van reageren, die uit verbinding is met jezelf en de ander, te bewegen naar een verbonden, innerlijk gedragen wijze van reageren, waarbij je jouw reactie eerst zelf in overweging hebt genomen. Het RE-ACT Model© vormt een anker dat je eraan herinnert om een onprettige ervaring de ruimte te geven en te ontvangen, waardoor ervaringen door je heen kunnen bewegen om jou te verbinden met delen in jou die zo graag gevoeld willen worden.