Binnen De Intelligentie van Ontwikkeling©
maken de 6 natuurprincipes zichtbaar
welke natuurlijke krachten en wetmatigheden
in ontwikkeling werkzaam zijn.
Wanneer we de natuur observeren, ontdekken we dat een boom niet hoeft te leren groeien en weet wanneer het tijd is om zijn bladeren te laten vallen. Een vis weet dat hij kan zwemmen. Een rivier hoeft niet te bedenken welke richting zij kiest. Een rups weet precies wanneer het tijd is voor een metamorfose en wat er voor de verschillende stadia nodig is om te voltrekken.
Ontwikkeling organiseert zichzelf.
Alles wat leeft ontwikkelt zich in relatie tot zijn omgeving, in een eigen ritme en onder invloed van krachten die beweging, aanpassing en evenwicht organiseren. De natuur forceert ontwikkeling niet. Zij laat zien dat groei, tegenkracht, beweging, rust, afbraak en vernieuwing onderdeel zijn van een voortdurend ontwikkelingsproces. Binnen De Intelligentie van Ontwikkeling© vormen deze natuurlijke processen een belangrijke bron voor het begrijpen van menselijke en organisatorische ontwikkeling.
‘Geen enkel levend wezen forceert zijn ontwikkeling. Waarom denken wij dat de mens dat wel kan?
‘ONTWIKKELING ONTVOUWT ZICH IN HET MOMENT
Tijdens de ontwikkeling van De Intelligentie van Ontwikkeling© onderzocht ik ontwikkeling vanuit verschillende perspectieven. Ik legde inzichten uit de natuurwetenschappen, het systeemdenken, de psychologie en oude natuurwijsheid naast elkaar. Steeds opnieuw werden vergelijkbare patronen zichtbaar.
De natuur liet daarbij iets essentieels zien: alles wat leeft ontwikkelt zich in relatie tot zijn omgeving, in een eigen ritme en onder invloed van krachten die beweging, aanpassing en evenwicht organiseren. Vanuit die observaties selecteerde ik zes natuurprincipes die binnen De Intelligentie van Ontwikkeling© richting geven aan het begrijpen van menselijke en organisatorische ontwikkeling. Niet als de enige principes die in de natuur werkzaam zijn, maar als zes principes die binnen deze visie essentieel zijn om ontwikkeling te leren verstaan.
De natuurwetenschappen laten zien dat beweging niet willekeurig ontstaat. Krachten beïnvloeden beweging en beweging roept onder bepaalde omstandigheden nieuwe krachten op. De natuurkundige Isaac Newton beschreef in zijn tweede bewegingswet de relatie tussen kracht, massa en versnelling. Wanneer een kracht op een object werkt, beïnvloedt deze kracht de beweging van dat object. Hoe die beweging verandert, hangt samen met de grootte van de kracht en de massa waarop zij inwerkt. In zijn derde bewegingswet beschreef Newton dat wanneer het ene object kracht uitoefent op een ander object, daarop een even grote tegengestelde kracht ontstaat.
Binnen De Intelligentie van Ontwikkeling© gebruiken we deze natuurkundige wetmatigheden als inspiratie om anders naar kracht, beweging en tegenkracht in ontwikkeling te kijken. Ook in de levende natuur zien we hoe weerstand onderdeel wordt van ontwikkeling. Een kuiken heeft de weerstand van de eierschaal nodig om uit het ei te breken. Juist de inspanning die nodig is om die tegenkracht te overwinnen, maakt onderdeel uit van zijn ontwikkelingsproces.
De weerstand staat zijn ontwikkeling niet in de weg. De weerstand draagt eraan bij.
Ook in menselijke ontwikkeling ontmoeten we tegenkracht: weerstand, spanning, begrenzing, verlies, verschil of omstandigheden die onze vanzelfsprekende beweging onderbreken. Binnen De Intelligentie van Ontwikkeling© zien we die tegenkracht als sturingsinformatie. De ervaring maakt zichtbaar waar onze bestaande beweging wordt begrensd en nodigt uit een tegengestelde kwaliteit, beweging of perspectief te onderzoeken en ontwikkelen.
Waar onze beweging weerstand ontmoet, wordt zichtbaar waar ontwikkeling om een nieuwe beweging vraagt.
Daarmee krijgt tegenkracht een andere betekenis. Wat we in eerste instantie ervaren als iets wat onze ontwikkeling belemmert, kan precies de kracht zijn die een nieuw ontwikkelingspotentieel activeert.
De zes natuurprincipes vragen niet om geloof. Ze nodigen uit tot waarnemen. Kijk naar de natuur. Kijk naar je eigen leven. Kijk naar relaties, teams en organisaties. Welke krachten worden zichtbaar wanneer ontwikkeling in beweging komt?
Wie ontwikkeling leert waarnemen als een natuurlijk proces, hoeft haar niet langer voortdurend te forceren.